Czy Euthyrox powoduje tycie? Fakty o lewotyroksynie i wadze

Wiele osób rozpoczynających leczenie boi się, że tabletka na tarczycę doda kilogramów. To odwrotność prawdy o tym leku, ale obawa jest na tyle częsta, że warto ją rozłożyć na czynniki pierwsze.

Dlaczego lewotyroksyna nie może tuczyć

Substancją czynną Euthyroksu jest lewotyroksyna sodowa, syntetyczny odpowiednik tyroksyny (T4), czyli hormonu, który normalnie produkuje tarczyca. W niedoczynności tarczyca wytwarza go za mało, przez co metabolizm zwalnia. Euthyrox po prostu dostarcza brakującą ilość hormonu i przywraca stan sprzed choroby. Nie jest to więc nowa substancja obciążająca organizm, tylko odtworzenie tego, co powinno w nim być.

Hormon tarczycy działa raczej w stronę pobudzenia przemiany materii niż jej hamowania. Trudno, żeby lek przywracający prawidłowy metabolizm jednocześnie odkładał tkankę tłuszczową. Dlatego twierdzenie, że po Euthyroksie się tyje, kłóci się z mechanizmem jego działania. Efekt bywa wręcz przeciwny: po wyrównaniu dawki cofa się część wagi zatrzymanej wcześniej przez chorobę.

Skąd bierze się przekonanie, że po Euthyroksie się tyje

Zamieszanie zwykle wynika z pomylenia leku z chorobą. To sama niedoczynność tarczycy sprzyja przybieraniu na wadze, bo spowolniony metabolizm zużywa mniej energii, a organizm zatrzymuje wodę i substancje wiążące wodę w tkankach. Ktoś dostaje rozpoznanie, dostrzega, że przytył, i w tym samym czasie zaczyna brać tabletkę. Powstaje skrót myślowy, że to tabletka tuczy, choć waga rosła już wcześniej, z powodu nieleczonej choroby.

Drugie źródło mitu to zawiedzione oczekiwania. Część osób słyszała, że hormon tarczycy odchudza, i liczy na spadek kilogramów po pierwszych dawkach. Gdy waga stoi w miejscu, odbierają to jako tycie, mimo że nic takiego się nie dzieje. Euthyrox nie jest lekiem na odchudzanie, o czym piszemy szerzej we wpisie Euthyrox a odchudzanie. Jego zadaniem jest wyrównanie hormonu, a nie spalanie tłuszczu.

Kiedy waga rośnie mimo brania Euthyroksu

Zdarza się, że pacjent regularnie przyjmuje lek, a mimo to przybiera. Warto wtedy przejść przez najczęstsze przyczyny, bo prawie nigdy nie jest nią sam preparat.

Najczęstszym scenariuszem jest po prostu dawka jeszcze niedostosowana do potrzeb. Dopóki TSH pozostaje podwyższone, choroba dalej robi swoje, a pacjent obwinia lek, który akurat nie zdążył zadziałać w pełni. Rozwiązaniem jest kontrola TSH i, jeśli trzeba, korekta dawki przez lekarza, a nie odstawienie tabletki.

W którą stronę Euthyrox przesuwa wagę

Kierunek działania leku jest istotny, bo pokazuje, dlaczego tycie mu nie pasuje. Za mała dawka pozostawia niewyrównaną niedoczynność, a ta sprzyja raczej wzrostowi masy. Dawka dobrana do prawidłowego TSH przywraca normalny metabolizm i pozwala cofnąć obrzęk oraz kilka kilogramów nabranych w czasie choroby. Za duża dawka przesuwa pacjenta w stronę nadczynności, a wtedy pojawia się raczej spadek masy ciała, i to niebezpieczny, kosztem serca i mięśni.

Jak przyjmować lek, żeby faktycznie działał

Skoro brak efektu często wynika ze złego wchłaniania, sposób przyjmowania ma znaczenie. Lewotyroksyna wchłania się nierówno, gdy w żołądku jest pokarm lub niektóre substancje, dlatego kilka prostych zasad decyduje o tym, czy dawka rzeczywiście trafia do organizmu.

• Rano na czczo, 30 do 60 minut przed śniadaniem, popijając wodą.
• Bez kawy w tym oknie, kawa wyraźnie zmniejsza wchłanianie.
• Preparaty z wapniem i żelazem z odstępem kilku godzin od tabletki.
• O tej samej porze każdego dnia, dla równego poziomu hormonu.

Więcej praktycznych wskazówek zebraliśmy we wpisie Euthyrox na czczo, jak przyjmować. Jeśli objawy niedoczynności utrzymują się mimo leczenia, sprawdź też, czy dawka jest dobrze dobrana, o czym piszemy w tekście jak dobiera się dawkę Euthyroksu.

Co zrobić, jeśli tyjesz na Euthyroksie

Pierwszym krokiem jest badanie TSH, bo to ono mówi, czy niedoczynność jest wyrównana. Jeśli TSH jest podwyższone, waga rośnie z powodu wciąż aktywnej choroby, a dawka wymaga korekty. Jeśli TSH mieści się w celu, przyczyny wagi warto szukać poza tarczycą: w bilansie kalorycznym, jakości snu, poziomie stresu, aktywności fizycznej oraz innych schorzeniach i lekach. Objawy, które mogą sugerować niewyrównanie, opisujemy we wpisie objawy niedoczynności tarczycy.

Na wizytę albo do formularza konsultacji warto przynieść konkret: aktualny wynik TSH, dotychczasową dawkę, sposób przyjmowania leku oraz opis, jak i w jakim tempie zmieniała się waga. Taki obraz pozwala lekarzowi ocenić, czy problem ma związek z tarczycą, czy wymaga innego podejścia. Nie odstawiaj leku i nie zmieniaj dawki samodzielnie, bo przerwanie leczenia nasila niedoczynność i pogłębia dokładnie ten problem, który Cię martwi. Więcej o działaniach niepożądanych znajdziesz na stronie skutki uboczne Euthyroksu, a informacje o samym leku na stronie Euthyroksu.

Najczęstsze pytania