Leki na niedoczynność tarczycy a chudnięcie - czy pomagają schudnąć

Czym są leki na niedoczynność tarczycy

Pod hasłem leki na niedoczynność tarczycy kryje się w praktyce jedna substancja: lewotyroksyna, syntetyczny odpowiednik tyroksyny (T4). Sprzedaje się ją pod różnymi nazwami handlowymi, najczęściej jako Euthyrox, Letrox i Eltroxin, ale mechanizm jest ten sam. Gdy tarczyca produkuje za mało własnego hormonu, tabletka uzupełnia niedobór, a przemiana materii wraca do właściwego tempa. To leczenie zastępcze, nie stymulujące. Lek nie rozpędza metabolizmu ponad normę, tylko przywraca go do stanu, jaki organizm miałby przy zdrowej tarczycy. Pełny przegląd preparatów opisujemy na stronie leków na niedoczynność tarczycy.

Czy leki na tarczycę pomagają schudnąć

Odpowiedź zależy od punktu wyjścia. U osoby, u której niedoczynność jest rozpoznana i nieleczona, rozpoczęcie lewotyroksyny często wiąże się ze spadkiem wagi, ale to nie jest odchudzanie w potocznym sensie. To powrót do masy sprzed choroby, gdy zejdzie obrzęk i przyspieszy zwolniony metabolizm. U osoby ze zdrową tarczycą lek nie pomaga schudnąć w ogóle. Nie ma tu czego uzupełniać, więc dodatkowy hormon nie spala tłuszczu, tylko wprowadza organizm w sztuczną nadczynność.

Ile kilogramów można stracić po wyrównaniu tarczycy

Skala bywa rozczarowująca dla kogoś, kto liczy na spektakularny efekt. Nieleczona niedoczynność dokłada zwykle kilka kilogramów: część to zatrzymana woda i obrzęk tkanek, część to skutek wolniejszego spalania energii w spoczynku. Po dobraniu dawki i ustawieniu prawidłowego TSH te kilogramy zazwyczaj cofają się w ciągu kilku tygodni do kilku miesięcy. Nie jest to jednak kilkunastokilogramowa utrata. Reszta wagi pozostaje kwestią bilansu kalorycznego, ruchu i snu, tak jak u każdego.

O tym, jak zmienia się samopoczucie i sylwetka po ustawieniu leczenia, piszemy szerzej we wpisie niedoczynność tarczycy przed i po.

Dlaczego u zdrowej tarczycy lek nie odchudza, tylko szkodzi

Przy prawidłowej tarczycy organizm sam pilnuje poziomu hormonów. Gdy dołożysz lewotyroksynę z zewnątrz, przysadka wykrywa nadmiar i wyłącza własną produkcję, spychając TSH niemal do zera. Poziom hormonu we krwi rośnie, ale nie przekłada się to na zdrowe spalanie tłuszczu, tylko na obciążenie serca i układu nerwowego. Zamiast szczuplejszej sylwetki pojawiają się kołatanie serca, drżenie rąk, potliwość, rozdrażnienie i bezsenność. Jeśli waga w ogóle spada, dzieje się to przez odwodnienie i rozpad mięśni, a nie redukcję tkanki tłuszczowej.

Czy Euthyrox, Letrox i Eltroxin różnią się wpływem na wagę

To częste pytanie przy wyborze między markami. Wszystkie trzy zawierają tę samą lewotyroksynę, więc żaden z nich nie odchudza bardziej ani mniej od pozostałych. Różnice dotyczą producenta, substancji pomocniczych i dostępnych mocy, a nie działania na masę ciała. Zamiana jednej marki na drugą bywa jednak odczuwalna dla samego TSH, dlatego po zmianie preparatu lekarz zwykle zaleca kontrolne badanie hormonu. Więcej o poszczególnych lekach piszemy na stronach Euthyroksu, Letroksu i Eltroksyny.

Kiedy chudnięcie w trakcie leczenia powinno zaniepokoić

Jeśli mimo stabilnej dawki zaczynasz chudnąć, a do tego dochodzą kołatanie serca, drżenie rąk, uczucie gorąca czy bezsenność, to sygnał, że dawka może być za wysoka. Niezamierzony spadek wagi u osoby leczonej rzadko jest powodem do radości, częściej oznacza, że lek przesunął tarczycę w stronę nadczynności. W takiej sytuacji nie zmniejszaj dawki na własną rękę, tylko skontaktuj się z lekarzem i rozważ kontrolę TSH. Sposób doboru dawki opisujemy we wpisie jak dobiera się dawkę lewotyroksyny.

Co robić, jeśli waga nie spada mimo leczonej tarczycy

Zdarza się, że TSH jest już w normie, a waga stoi w miejscu albo rośnie. To zwykle znak, że przyczyna leży poza tarczycą. Po wyrównaniu hormonu metabolizm wraca do normy, ale nie staje się szybszy niż u osoby zdrowej, więc znów rządzi bilans kaloryczny. Warto przyjrzeć się jakości snu, poziomowi stresu, aktywności fizycznej oraz innym schorzeniom, takim jak insulinooporność. Pomocna bywa też dieta dopasowana do niedoczynności, którą omawiamy w osobnym poradniku żywieniowym. Jeśli podejrzewasz, że tarczyca wciąż jest nierówno leczona, sprawdź objawy niedoczynności i wynik TSH. To one, a nie liczba na wadze, mówią, czy dawka jest właściwa.

Najczęstsze pytania